چگونه خود را شاعر این اشعار نام نهم
حال آنکه
تو خود سراینده این اشعاری
من و تو به هم شبیهیم
به اندازه یک پیوند
آنسوتر از من
یاد تو
در ذهن فروریخته و مدهوشم
جای گرفته
ومن
نا باورانه
به این پیوند شگرف مینگرم
تنها یک نفس
تا جدایی این پیوند فاصله است
تنها
به اندازه رخوت صبحگاهی
من و تو فاصله داریم
سرانجام پس از مدتها بالاخره یک نفر حاضر به پاسخ گویی شفاف در باره سانحه هواپیمای سی ۱۳۰ ارتش شد مهکام دبیر جامعه متخصصین پرواز یکی از کارشناسانی است که نوار مکالمات خلبان گوهری و برج مراقبت پرواز مهرآباد را گوش کرده و حرفهای زیادی برای گفتن دارد متن زیر گفتگوی من با این مقام مسئول در جامعه متخصصین پرواز است:
در اولين ساعات اين سانحه هوايي, تمام نوارهاي ويدئويي و مكالمات راديويي مربوط به اين پرواز, موجود در برج و تقرب فرودگاه مهرآباد در اختيار گروه تحقيق قرار گرفت و حتي فيلم بازسازي شده اين پرواز از طريق شبكه دوم سيما براي عموم ملت شريف ايران پخش شده است. اين امر در حالي صورت ميگيرد كه تاكنون هيچ اطلاعي از متن مكالمات فرماندهان نظامي با خلبان منتشر نشده است! آيا اين موضوع چيزي جزء اطمينان قطعي پرسنل مراقبت پرواز از عدم وجود كمترين نقص كاري در اجراي اقدامات خود در برخورد با يك هواپيماي در حالت اضطراري را ميرساند! آيا بهتر نيست مسوولان امر چنانچه به دنبال شفافسازي هستند، اكنون حداقل بخشي از مكالمات شهيد گوهري با ستاد فرماندهي خود را پخش كنند؟
: جريانات هدفمند چند روز اخير بر اين موضوع تمركز كردهاند كه چرا برج كنترل در يك دقيقه و چند ثانيه آخر هيچ صحبتي با خلبان نداشته است.
جامعه متخصصين مراقبت پرواز، از اين افراد كه هيچ يك تخصص هواپيمايي ندارند، ميخواهد حتماً به DOC4444 / PAN - ATM , بخش پانزده كه مربوط به وضعيت اضطراري است، مراجعه كنند، گفت: با مراجعه به اين بخش مطمئناً بندهايي را خواهند يافت كه كنترلر را موظف ميكند با هواپيمايي كه در حالت اضطراري است، كمترين مكالمه را داشته باشد تا خلبان بتواند به وضعيت اضطراري هواپيماي خود, براساس دستورالعمل مواقع اضطراري رسيدگي كند؟
اكنون با گذشت بيش از سه هفته از وقوع اين حادثه تلخ هنوز هيچ كميته تحقيق و تفحصي براساس استانداردهاي جهاني هوانوردي ايكائو و ياتا, به ويژه ضميمه 13 سازمان بينالمللي هواپيمايي كشوري تشكيل نشده تا با تركيبي از كارشناسان خبره و صلاحيتدار غيرنظامي و نظامي, عاري از هر اتهام وابستگي, به دنبال كشف حقايق باشند. آيا اكنون بهتر نيست جرايد به خصوص آنان كه عزيزاني را در اين حادثه از دست دادهاند، با تمركز بر اين موضوع و همكاري هرچه بيشتر با ما كارشناسان صنعت هوانوردي, زمينهاي فراهم كنند تا هرچه زودتر ضمن روشن شدن حقايق اين سقوط, راه بر آنان كه سعي در پنهان كردن حقايق دارند, بسته شود؟
آنان كه نوار مكالمات راديويي را شنيدهاند و نوار ويدئويي واقعي اين سانحه را ديدهاند، همگي بر اين امر صحه ميگذارند كه در دقايق آخر پرواز, زماني كه كاروان نيروي هوايي مستقر در ابتداي باندهاي فرودگاه مهرآباد در تماس با كاپيتان گوهري اين پاسخ را دريافت ميكند كه: "ممنونم قربان فعلاً نرمال است همه چيز", آيا در اين وضعيت و با وجود اين پاسخ, برج مراقبت چه اقدامي بايد ميكرد كه انجام نداده و اكنون به خاطر آن در مظان اتهام است.
آيا مسوولان تاكنون به اين سوالات پاسخي دادهاند كه چرا يك هواپيماي نظامي با عمر بيش از 30 سال افراد غيرنظامي را سوار كرده است؟ يا با وجود تحريمهاي اقتصادي صنعت هواپيمايي, اين هواپيما كجا و با كدام قطعات تعمير و نگهداري ميشده است؟ يا اين كه چند مورد وقوع وضعيت اضطراري كافي است تا در زمينه فعال بودن يا نبودن يك هواپيما تصميم بگيرند؟ و يا اين امر كه چرا هواپيما كه براساس ضميمه 6 ايكائو بايد مجهز به جعبه سياه باشد, جعبه سياه نداشته است؟ و اگر پاسخ اين است كه هواپيماي نظامي نيازي ندارد, پس چرا مسافران آن هواپيما افراد غيرنظامي, آن هم از گروه نخبگان اطلاعرساني بودهاند؟ آيا تعداد سوانح مرتبط به C-130 پس از انقلاب واقعاً چهار مورد بوده است.
جامعه متخصصان مراقبت پرواز اميد دارد دستاندركاران اين پرونده با پاسخ به سوالاتي نظير سوالات فوق, نكات مبهمي كه در جريان اين پرونده وجود دارد, را روشن كند.
در حال حاضر فضاي كل كشور و تمامي پروازهاي ورودي و خروجي كشور, تحت كنترل پرسنل زحمتكش مراقبت پرواز است و اين افراد با از جان گذشتگي خاص اين حرفه, حتي لحظهاي هم از انجام اين وظايف خطير غافل نشدهاند و مقصر نبودن مراقبت پرواز در هيچ يك از سوانح هوايي ايران در طول عمر اين صنعت در كشور, گواه اين امر است.
اگر جريانسازيها همچنان بدون كمترين تفكر نسبت به تبعات آن ادامه يابد, چه كسي يا كساني پاسخگوي به مخاطره افتادن سلامت صدها پرواز در حال عمليات بر فضاي ايران اسلامي خواهند بود؟
نامه جامعه متخصصين مراقبت پرواز به تركي، بازپرس شعبه اول دادسراي نظامي تهران، كه مسووليت رسيدگي به پرونده سقوط هواپيماي C-130 را برعهده دارد
مهكام، در ادامه خطاب به بازپرس شعبه اول دادسراي نظامي تهران، تصريحكرده است: جامعه متخصصين مراقبت پرواز ايران با عنايت به مطالب فوق و برحسب حرفه و تخصص خويش و بر اساس ماده 4 آييننامه اجرايي شماره 27862 ت 31281 هـ مورخ 8/5/84 مصوب هيات وزيران از جنابعالي مجدانه درخواست دارد تا ضمن پيگيري عوامل اين شايعهسازيها, اقداماتي انجام شود كه تا زمان اعلام نتايج رسمي كميته تحقيق, از هرگونه ابراز نظر غيرتخصصي جلوگيري به عمل آيد.
جامعه متخصصين مراقبت پرواز مباحث مطرح شده در برنامه گفت و گوي خبري اخبار سراسري ساعت 22:30 شبكه دو سيما مورخ 3 ديماه جاري را كاملاً تكذيب كرده و بر همين اساس ضمن اعلام آمادگي جهت شركت در چنين مباحثي, از جنابعالي تقاضا دارد افرادي كه در اين جلسات در واقع جهت تنوير افكار عمومي ملت مسلمان ايران شركت ميكنند, بياناتي غير واقعي ابراز نداشته و در صورت وقوع مجدد چنين امري اين افراد بدون هيچ چشمپوشي تحت پيگرد قضايي قرار گيرند.
وي، افزود: مطالب مذكور در جلسه فوق در خصوص نقش كنترلر مراقبت پرواز كاملاً مغاير با نظرات كارشناسان حاضر در جلسه اول اين برنامه خبري با عنوان رفع شبهات و شايعات در مورد سقوط هواپيماي C-130 هستند
: جامعه متخصصين مراقبت پرواز ضمن تشكر از حضرتعالي كه جهت روشن شدن حقايق اين حادثه تلخ از هيچگونه تلاشي دريغ نميورزيد, پيشنهاد ميكند تا تركيب كميته تحقيق اين حادثه به نحوي چيده شود تا راه را بر وجود هرگونه شبهه مبني بر وابستگي اعضاي كميته تحقيق ببندد و در همين راستا ميتوان از وجود كارشناسان خبره غيرنظامي در زمينه بررسي سوانح هوايي كه در سازمان هواپيمايي كشوري, شركت فرودگاههاي كشور, ساير ارگانهاي هواپيمايي بيطرف و خود اين جامعه مشغول به كارند, استفاده شود و در ضمن مسبب وقوع هر حادثه، زنجيرهاي از عواملي است كه دست به دست هم ميدهند تا آن حادثه رخ دهد ؛ لذا پيشنهاد ميشود به جاي تمركز بيش از حد و بيفايده بر يك دقيقه و چند ثانيه آخر اين سانحه, اين كميته به دنبال عوامل و حلقههاي مفقوده اين زنجير باشد تا از طريق شناسايي آنها و تلاش جهت رفع آن نواقص، كمك بزرگي به عدم تكرار چنين حوادث تلخي كه هيچگاه از اذهان ملت شريف ايران پاك نخواهد شد, كند.
: در راستاي روشنسازي افكار عمومي ملت شريف ايران و دفاع از موقعيت شغلي پرسنل مراقبت پرواز آماده ارايه هرگونه مشاوره به كميته تحقيق از جمله برگزاري مصاحبه, مناظره مطبوعاتي و تلويزيوني و غيره هستيم تا شايد اين راهكارها موجب پيشگيري از تخريب چهره خدوم و زحمتكش كنترلرهاي مراقبت پرواز ايران شود.: جامعه متخصصين مراقبت پرواز ايران، مهندس اصفهانيان، جوادزاده و خداكرمي كه داراي تخصص در بررسي سوانح هستند را به عنوان كارشناس به كميته بررسي سانحه هواپيماي ارتش معرفي كرد كه با وجود موافقت كميته با حضور اين افراد در روند بررسيها ؛ اما تاكنون از اين افراد در هيچيك از جلسات بررسي دعوت به عمل نيامده است
هنگامی که بدانی ونتوانتی
وچه جانکاه
دروغی به عزیری گفتن
از فراسوی صدا
باور کلمات مشکل
اما چه سود
که چاره ای جر باور نداریم
صدا آه این صدای روحانی پر از جذبه
به سوی خویش می خواندم
در حالي كه تمامي افكار و اذهان كارشناسان بررسي سانحه هواپيماي
آخرين بررسيها و تحليلهاي واقعبينانه به دست آمده سانحه هواپيماي ترابري C-130 ارتش حاكي از اين مطلب است كه هواپيما هنگام پرواز از باند با از دست دادن موتور به سختي از باند برخاسته است.
: آخرين بررسيها و تحليلهاي واقعبينانه سانحه هواپيماي ترابري نظامي C-13
دارد كه هواپيما هنگام برخاستن از باند موتور را از دست داده و پس از آن يكي ديگر از موتورهايش را از دست داده، در واقع در نخستين لحظات پرواز، هواپيماي C-130 ارتش موتورهاي 3 و 4 يعني موتور سربال سمت راست خود را از دست ميدهد.: در اين هنگام به خلبان دستور بازگشت و فرود اعلام ميشود. در اينگونه مواقع براي ايجاد تعادل، خلبان دور موتور شماره يك را صفر ميكند كه در اين زمان موتور شماره يك و چهار عملاً خنثي شده و موتورهاي دو و سه عمل ميكنند. انجام اقدامات ياد شده مشكلي در بين نبوده و خلبان قادر به فرود بوده ؛ اما احتمال بسيار قوي در مورد علت سانحه آن است كه درست در لحظه نزديك شدن به نقطه راس باند و لحظه دور زدن موتور دوم را از دست داده باشد ؛ چرا كه دور موتور يك توسط خلبان كم شده بود. موتور دوم از دست رفته بود. در واقع سمت چپ هواپيما، موتوري نبوده, موتور چهارم هم خاموش شده بود و هواپيما تنها با موتور شماره 3 در حال پرواز بود.
در اين هنگام هواپيما قادر به حفظ تعادل خود نبوده, بنابراين خود به خود به سمت چپ كشيده شده، يعني هنگامي كه خلبان قصد كنترل سطوح فرامين را داشته، قدرت هيدروليك هواپيما از بين رفته يا كم شده بود, بنابراين هواپيما كمكم به سمت چپ كشيده شده و به ساختمان مجتمع مسكوني توحيد برخورد كرده است. بررسي عوامل ياد شده حاكي است كه علت اصلي سانحه ناشي از بهكارگيري روشهاي غير استاندارد در سيستم تعمير و نگهداري هواپيما در نيروي هوايي ارتش است ؛ چرا كه در نيروي هوايي كنترل كيفيت و استانداردهاي لازم و دستورالعملهاي مهندسي در تعمير و نگهداري هواپيما رعايت نميشود, بنابراين بايد بررسي كنيم كه اين هواپيما چرا موتور خود را از دست داده و ضروري است كه سوابق تعمير و نگهداري هواپيما بررسي شده و ببينيم تكنسينهاي نيروي هوايي در اين مركز چه ميكنند و از چه استانداردهايي در تعمير، تعويض و جابهجايي قطعات استفاده ميكنند.
استانداردهاي لازم در مركز تعمير و نگهداري هواپيما در نيروي هوايي ارتش رعايت نشده و به دليل استفاده از روشهاي غير استاندارد، چنين سوانحي رخ ميدهد. براساس برخي شايعات ديگر گفته شده كه نوار مكالمات برج كنترل مراقبت پرواز فرودگاه مهرآباد و خلبان C-130 به صورت عمد يا غيرعمد پاك شده، در حالي كه مكالمات قابل پاك كردن نيست. در قسمت زيرين برج مراقبت پرواز فرودگاه مهرآباد سيستم الكترونيكي فرودگاه قرار دارد كه در آن كليه مكالمات ميكروفونهاي برج به صورت خودكار و دائمي بر روي نواري ضبط ميشود كه هيچكس قادر به دستيابي به آن نيست ؛ چرا كه كنترلهاي شديدي در اين مركز اعمال شده و براساس قوانين و مقررات، هيچ كس قادر به انجام اين امر نيست.
در يك دقيقه و بيست ثانيه آخر مكالمهاي نبوده ؛ زيرا خلبان بدون وجود هيچ اشكالي در حال حركت به سمت مهرآباد بوده ؛ اما در لحظه برخورد و سانحه ناگهان صداي ياحسين خلبان گوهري به گوش ميرسد. با توجه به وجود بخش تعميرات, ابزار، لوازم و قطعات يدكي اين هواپيما و تجهيزات آتشنشاني و اطفاي حريق در مهرآباد، هدايت اين هواپيما به مهرآباد منطقي بوده است. برآوردها و بررسيهاي انجام شده حاكي است كه هواپيما به راحتي قادر به فرود در باند مهرآباد بوده ؛ اما علت اساسي سانحه تغيير جهت هواپيما به مهرآباد نبوده ؛ بلكه از دست دادن موتورها و نقص فني علت اصلي سانحه اعلام شده است. : هماكنون در كميسيون 29 نفره بررسي سانحه اين هواپيما از متخصصان اين صنعت يعني شركت صنايع هواپيمايي ايران وابسته به وزارت دفاع دعوت به عمل نيامده, در صورتي كه تعميرات سنگين (اورهال) اين هواپيما از سالهاي قبل از انقلاب زيرنظر آمريكاييها و پس از انقلاب در صنايع صها صورت گرفته است و در واقع اين افراد در اين زمينه متخصص بوده و قادر به پاسخگويي در خصوص نقاط مبهم اين سانحه هستند. براي جلوگيري از تكرار سوانح هواپيماهاي نظامي وجود متخصصان صنايع هواپيمايي ايران (صها) از بخش موتور و بالا بدنه در اين كميسيون امري ضروري است ؛ چرا كه اين متخصصان با تهيه و تدوين دستورالعملي از تكرار مجدد چنين سوانحي جلوگيري كرده و قادر خواهند بود, ايرادهاي اساسي سيستمهاي تعمير و نگهداري هواپيما در نيروي هوايي ارتش را كشف و برطرف كنند. در كميسيون بررسي سانحه افرادي غيرمتخصص حضور دارند ؛ البته وجود تعدادي خلبان بازنشسته در اين كميسيون فقط به 50 درصد بررسي سانحه كمك ميكند. از طرفي منطقي نيست, اجازه دهيم پرونده اين سانحه طوري بسته شود كه اشكالات سانحه بر ملا نشود.
اگر كساني ميخواهند علت سانحه را جستجو كنند كه خود مسوول همين اشكالات هستند، ممكن است علل و عوامل سانحه پنهان بماند. برج مراقبت نيروي هوايي ارتش، هيچگونه تسلطي بر برج مراقبت پرواز فرودگاه مهرآباد ندارد ؛ چرا كه برج زير نظر سازمان هواپيمايي كشوري است. بنابراين, هرگونه اعمال نفوذ و دستور قاعدتاً از سوي كاروان به خلبان داده شده است.
گفتني است, حدود هشت ماه پيش نيز يكي از هواپيماهاي C-130نيروي هوايي ارتش به دليل از دست دادن ملخ خود در يكي از مناطق اطراف تهران دچار سانحه شد و تعدادي از افراد داخل در آن كشته شدند كه گزارش اين سانحه به دليل نظامي بودن آن هيچگاه منتشر نشد.
